Wat is mondmotoriek? Antwoorden voor moeders

Je zit in de auto, de logopedist heeft net “mondmotoriek” gezegd, en jij knikte alsof je precies wist wat dat was. Nu zit je met vragen. Gelukkig: bijna elke moeder heeft ze.

Kort gezegd: mondmotoriek is hoe lippen, tong en kaak samenwerken bij praten, eten, drinken en slikken. Een bijtketting is daar geen oefening voor, maar iets fijns om op te kauwen voor een kind dat toch al kauwt op mouwen, pennen of nagels. Wil je weten wat je kind aan mondoefeningen nodig heeft, dan vraag je dat aan de logopedist.

Bekijk de bijtkettingen in middel

Bijtketting Kauwketting Haai | Stoere Haaientand Wit

Gewaardeerd 3.38 uit 5

Pennendop potlooddop kauwdop bijtdop | Kristaldop

Gewaardeerd 4.46 uit 5

Nieuw

Bijtketting Kauwketting Wolf | Wolventand

Gewaardeerd 3.43 uit 5

Wat is mondmotoriek?

Het klinkt als een vak op de middelbare school, maar het is simpel. Je lippen, tong en kaak werken samen als een klein team. Dat team zorgt dat je kunt praten, een boterham kunt eten en een glas water kunt drinken zonder te morsen.

Kauwen hoort daar ook bij. Dus als je kind de hele dag kauwt, is het niet gek dat het woord valt.

Hoe kan ik de mondmotoriek van mijn kind stimuleren?

Voor echte oefeningen heb je de logopedist nodig, want die kent jouw kind. Maar er zit al best veel mond in een gewone dag. Een boterham met korst of een stukje appel eten. Limonade drinken door een rietje. Bellen blazen in bad of op het balkon, waar kinderen toch al gek op zijn.

Je hoeft er niets voor te kopen of in te plannen. Het zijn gewoon dingen die erbij horen, en je kind vindt ze waarschijnlijk veel leuker dan een oefenblaadje.

Een bijtketting hoort daar niet bij: het is geen oefening. Hij geeft alleen het kauwen dat je kind toch al doet een plek.

Welke mondoefeningen kan ik thuis doen?

Die krijg je van de logopedist, op maat van je kind. Een oefening die bij het kind van de buurvrouw past, hoeft nog niet bij het jouwe te passen. Vraag daarom aan het einde van de sessie welke oefening het is, hoe vaak en hoe lang, en laat hem voordoen. Schrijf het meteen op, dan hoef je ’s avonds niet te gokken.

Handig: koppel de oefening aan iets wat je toch al elke dag doet, zoals het tandenpoetsen. Dan wordt het een vast moment in plaats van een extra klus.

Mijn kind praat prima, waarom kauwt hij dan zo?

Het antwoord is geruststellend: kauwen en goed praten gaan prima samen.

Kauwen zegt vooral iets over wat zijn lijf zoekt. Elk kind heeft een eigen mix aan prikkels die hij fijn vindt. Sommige kinderen kauwen nooit, andere van het ontbijt tot het slapengaan. Een diagnose heb je er niet voor nodig: heel veel basisschoolkinderen kauwen op hun nagels. Hun mond wil gewoon iets te doen hebben.

Bij Neil thuis ziet dat er zo uit:

“Mijn zoon gebruikt het elke dag, als hij dit niet gebruikt heeft hij constant zijn telefoon of ipad in zijn mond.” — Neil

Wat is er zo fijn aan kauwen?

Kauwen geeft je kaak een stevig, vertrouwd gevoel dat je helemaal zelf in de hand hebt: precies zo hard en zo lang als jij wilt. Denk aan hoe jij op je pen kauwt als je een mail zit te schrijven die je liever niet schrijft.

Ergotherapeuten zeggen het zo: kauwen kan helpen om rustig te worden, of juist om alerter te worden.

Mijn kind heeft een slappe mondmotoriek, mag hij een bijtketting?

Ja, vanaf 3 jaar mag een kind een bijtketting, ook als hij bij de logopedist oefent. Een bijtketting is iets om op te kauwen. Meer niet, en dat is al best veel. Het is een siliconen hanger aan een veiligheidskoordje, en kinderen vinden hem fijn. Ergotherapeuten raden een kauwsieraad aan voor kinderen die veel kauwen, en je hebt geen verwijzing nodig.

Het is dus geen oefenmateriaal en geen vervanging van wat de logopedist met je kind doet. Hij is er voor het kauwen dat je kind toch al doet: nu op iets veiligs en schoons, in plaats van op de mouw van zijn trui.

Bekijk de startpakketten

Mag een bijtketting mee naar de logopedist?

Ja, dat mag. Je kind kan hem gewoon omhouden in de wachtkamer. Hij valt niet op, en dat is nou net de bedoeling. Het koord heeft een veiligheidssluiting: blijft het ergens achter haken of trekt iemand er hard aan, dan springt de sluiting open.

Of je kind hem tijdens de oefeningen draagt, bepaalt de logopedist. Vraag het gewoon even aan het begin van de sessie. En de oefeningen zelf, wat je thuis kunt doen en hoe vaak: laat je leiden door de logopedist.

Gaat hij er ooit mee ophouden?

Soms gaat het sneller dan je denkt. Shannon schreef ons over de overstap van de speen:

“Hij heeft nu zelfs voorgoed zijn speentje gedag gezegd! Gewoon omdat hij genoeg uit zijn bijtketting haalt.” — Shannon

En dan is er Anne, die het in één zin samenvatte:

“Eindelijk iets waar ze op mág bijten.” — Anne

Verwacht op dag één geen wonders: je kind moet zijn ketting eerst leren kennen. Reik hem aan op de momenten dat je kind toch al kauwt, bij de tv of aan de keukentafel, dan weet hij waar hij heen kan.

Begin met een startpakket

Voor welk kind is een bijtketting een goede keuze?

Voor een kind dat kauwt op dingen die daar niet voor bedoeld zijn: kleding, potloden, nagels, haren, het koordje van een koptelefoon. Een bijtketting geeft dat kauwen een plek, en hij valt in de klas nauwelijks op (lees ook de bijtketting op school). Wil je eerst weten wat het is? Dat staat in wat is een bijtketting.

Kauwt je kind niet op dingen? Dan hoef je niets te kopen.

Twijfel je welke sterkte? Begin met een startpakket.

Bekijk de voordeelpakketten

bijtketting aanbieding startpakket dino tand round

Startpakket 3x Bijtketting: Dino T-Rex, Haaientand, Ronde bijtketting

Gewaardeerd 4 uit 5

Startpakket 3x Bijtketting: Dino T-Rex, Army Tag, Ronde bijtketting

Intensief pakket 3x Bijtketting: Hartje Bijtketting, Druppel, Koekje en Uitlegkaartje

Kort beantwoord

Wat is mondmotoriek?

Mondmotoriek is hoe je lippen, tong en kaak samenwerken bij praten, eten, drinken en slikken. Het woord valt vaak bij de logopedist, ook bij kinderen die prima praten. Omdat kauwen erbij hoort, is het niet gek dat het valt als je kind de hele dag kauwt.

Hoe kan ik de mondmotoriek van mijn kind stimuleren?

Gewone dagelijkse dingen: een stevige hap nemen, door een rietje drinken, bellen blazen. Voor echte oefeningen op maat vraag je de logopedist. Een bijtketting is geen oefening, maar geeft het kauwen dat je kind toch al doet een veilige plek.

Mijn kind heeft een slappe mondmotoriek, mag hij een bijtketting?

Ja, vanaf 3 jaar mag een kind een bijtketting, ook als hij bij de logopedist oefent. De oefeningen blijven van de logopedist, de ketting is er voor het kauwen op mouwen, pennen of nagels. Vraag de logopedist gerust of hij tussendoor mee mag.

Mag een bijtketting mee naar de logopedist?

Ja. Je kind kan hem gewoon omhouden in de wachtkamer, en hij valt niet op. Of je kind hem tijdens de oefeningen draagt, bepaalt de logopedist. Vraag het aan het begin van de sessie, dan weten jullie allebei waar je aan toe bent.

Is een bijtketting veilig?

Onze bijtkettingen zijn gemaakt van Food Grade siliconen, vrij van BPA, ftalaten, latex en PVC. Ze zijn CE-gecertificeerd en conform EN 71. Niet geschikt voor kinderen van 0 tot 36 maanden; geschikt voor kinderen vanaf 3 jaar. Bij zichtbare slijtage of beschadiging direct vervangen.

Wil je zelf kijken? Gewoon proberen: het kost een tientje en zit de volgende dag in de brievenbus. Weet je niet welke? Begin dan met een startpakket met meerdere sterktes, of bekijk de bijtkettingen per stevigheid. Een nieuwe ketting kun je makkelijk schoonhouden: in de vaatwasser (zonder het koordje), met handzeep, of door uitkoken.

Probeer een startpakket

Waar dit op gebaseerd is

Kinderergotherapie van de Schotse NHS (NHS Borders 2023a, 2023b; NHS Fife 2020; NHS Lothian 2024): adviezen over kauwen en kauwsieraden.
Nederlandse Stichting voor Sensorische Informatieverwerking (NSSI): kauwketting als hulpmiddel.
Dunn, W. (1997; 2001). Sensorische verwerking in het dagelijks leven. Infants & Young Children, 9(4); American Journal of Occupational Therapy, 55(6).
Kubota, K. & Masegi, T. (1977). Journal of Dental Research, 56(8); Österlund, C. et al. (2011). Anatomical Record, 294(4): sensoren in de kauwspieren.
Ghanizadeh, A. & Shekoohi, H. (2011). BMC Research Notes, 4:116; Leung, A. & Robson, W. (1990). Clinical Pediatrics, 29(12): nagelbijten bij basisschoolkinderen.
Scheerer, C. (1992). American Journal of Occupational Therapy, 46(4): kauwobject als alternatief.
Productgegevens van bijtketting.nl: veiligheidssluiting (`canon/product.md` §4).
Reviews: echte reviews van klanten van bijtketting.nl, letterlijk geciteerd.